Domowa spiżarnia potrafi skrywać słoiki, o których dawno zapomnieliśmy. Kilkuletni dżem, zepsute ogórki, kompot niewiadomego pochodzenia czy przetwory, których nie zamierzamy już jeść, trzeba w końcu wyrzucić. Pojawia się wtedy pytanie: gdzie wyrzucić śmieci z przetworami? Całego, pełnego słoika nie należy wrzucać do kontenera na szkło. Prawidłowa segregacja wymaga rozdzielenia opakowania, zawartości oraz zakrętki. Wyjaśniamy, jak zrobić to poprawnie i co powinno znaleźć się w poszczególnych pojemnikach.

Segregacja przetworów – gdzie wyrzucić zawartość, słoik i zakrętkę?

Podstawowe zasady są proste: stare przetwory należy przed wyrzuceniem rozdzielić na poszczególne rodzaje odpadów. Nie wyrzucamy całego zamkniętego słoika razem z zawartością.

W większości typowych przypadków segregacja wygląda następująco:

• zawartość słoika – do brązowego pojemnika na BIO,
• opróżniony szklany słoik – do zielonego pojemnika na szkło,
• metalowa zakrętka – do żółtego pojemnika na metale i tworzywa sztuczne.

Przykładowo, jeśli znaleźliśmy stary słoik ogórków, najpierw opróżniamy jego zawartość do odpowiedniego pojemnika na bioodpad. Szklany słoik umieszczamy następnie w pojemniku na szkło, a metalową zakrętkę segregujemy razem z metalami i tworzywami sztucznymi.

Dzięki temu różne materiały mogą zostać właściwie wysegregowane i skierowane do dalszego zagospodarowania.

Czy przeterminowane przetwory można wyrzucić do brązowego pojemnika na bioodpady?

Zepsute lub przeterminowane przetwory pochodzenia roślinnego, takie jak dżemy, powidła, kompoty, ogórki czy inne warzywa i owoce, można wyrzucić do brązowego pojemnika na BIO. Nie powinny jednak trafiać tam razem ze szklanym opakowaniem.

Trzeba przy tym pamiętać, że zasady dotyczące bioodpadów nie obejmują wszystkich resztek jedzenia. Do brązowego pojemnika nie należy wrzucać m.in. kości i odchodów zwierząt, popiołu z węgla kamiennego, leków, impregnowanego drewna czy ziemi i kamieni. W przypadku nietypowej zawartości słoika warto więc sprawdzić zasady segregacji obowiązujące w swojej gminie.

Jeżeli w gospodarstwie funkcjonuje przydomowy kompostownik, część roślinnych resztek jedzenia może zostać również zagospodarowana w ten sposób. Nie każdy produkt spożywczy nadaje się jednak do kompostowania, dlatego należy dopasować sposób postępowania do rodzaju odpadów.

Czy szklany słoik po przetworach trzeba umyć przed wyrzuceniem?

Nie. Szklanych opakowań nie trzeba myć przed umieszczeniem ich w zielonym pojemniku. Wystarczy je dokładnie opróżnić. Mycie słoika przed wyrzuceniem nie jest potrzebne, ponieważ odpady szklane są przygotowywane do ponownego przetworzenia na dalszych etapach zagospodarowania.

Jeśli więc wyrzucamy stary dżem, należy usunąć jego zawartość, ale nie ma potrzeby szorowania słoika ani usuwania wszystkich pozostałości produktu ze ścianek.

Ma to znaczenie również z punktu widzenia zużycia wody. Skuteczny recykling nie wymaga od mieszkańców przygotowania idealnie czystych opakowań – powinny być przede wszystkim opróżnione i umieszczone w odpowiednim pojemniku.

Czy można wrzucić pełny słoik z przetworami do pojemnika na szkło?

Nie. Zielony pojemnik jest przeznaczony na szkło opakowaniowe, a nie na opakowania wypełnione żywnością. Dlatego przed wyrzuceniem słoika trzeba pozbyć się jego zawartości.

Ma to znaczenie dla późniejszego procesu recyklingu. Selektywna zbiórka powinna pozwalać na uzyskanie możliwie jednorodnych frakcji. Duża ilość resztek jedzenia znajdujących się pomiędzy odpadami szklanymi utrudnia ich dalsze zagospodarowanie.

Do zielonego pojemnika mogą natomiast trafić opróżnione szklane opakowania po żywności i napojach, a więc m.in. słoiki po dżemach, ogórkach, kompotach czy gotowych sosach.

Co wrzucać do zielonego pojemnika na szkło?

Nie każdy szklany przedmiot należy traktować tak samo jak słoik. Do zielonego pojemnika przeznaczonego na szkło wrzucamy przede wszystkim:

• butelki po napojach i żywności,
• słoiki po produktach spożywczych,
• szklane opakowania po kosmetykach, jeśli nie składają się z trwale połączonych różnych materiałów.

Nie powinny tam natomiast trafiać m.in. lustra, szyby okienne, szkło żaroodporne, ceramika, porcelana, kryształy, żarówki, świetlówki czy opakowania po lekach i niebezpiecznych substancjach.

Powodem jest inny skład poszczególnych materiałów i wymagania związane z ich przetwarzaniem. Wrzucenie każdego przedmiotu wykonanego ze szkła do jednego kontenera nie oznacza więc prawidłowej segregacji odpadów.

Gdzie wyrzucić zakrętki od słoików?

Metalowa zakrętka od słoika powinna trafić do żółtego pojemnika na metale i tworzywa sztuczne. Przed wyrzuceniem należy oddzielić ją od szklanego opakowania.

Do tego samego pojemnika trafiają m.in. plastikowe opakowania, puszki po żywności i napojach, metalowe kapsle, folia aluminiowa oraz opakowania wielomateriałowe, np. karton po mleku.

Nie należy natomiast umieszczać tam zużytych baterii i akumulatorów, sprzętu elektronicznego, opakowań z zawartością farb i lakierów czy innych odpadów niebezpiecznych. Tego rodzaju śmieci wymagają odrębnego sposobu zbiórki.

Jak segregować inne opakowania po żywności?

Przetwory to tylko część produktów, które mogą zostać po porządkowaniu spiżarni. Warto przy okazji wysegregować pozostałe opakowania zgodnie z materiałem, z którego zostały wykonane.

Czyste papierowe odpady, pudełka i kartony należy umieścić w niebieskim pojemniku przeznaczonym na papier i tekturę. Mocno zabrudzony lub zatłuszczony papier nie powinien jednak trafiać do makulatury.

Plastik i metal umieszczamy w żółtym pojemniku. Opakowania wystarczy opróżnić – podobnie jak w przypadku szkła nie ma potrzeby ich dokładnego mycia.

Resztki roślinnej żywności mogą natomiast trafić do brązowego pojemnika na BIO. Pozostałe śmieci, których nie można przypisać do selektywnie zbieranych frakcji i które nie należą do odpadów problemowych lub niebezpiecznych, trafiają do odpadów zmieszanych.

PSZOK – jakich odpadów nie należy wrzucać do zwykłego kosza?

Podczas większych domowych porządków często znajdujemy nie tylko przeterminowane przetwory. Piwnica, garaż czy schowek mogą skrywać również elektroodpady, zużyty sprzęt, tekstylia, przeterminowane leki, baterie, gruz czy odpady budowlane. Nie należy umieszczać ich przypadkowo w pojemniku na odpady zmieszane.

Część takich produktów można przekazać do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK). Szczegółowy zakres zbiórki należy sprawdzić w regulaminie PSZOK-u działającego na terenie danej gminy.

Elektrośmieć, np. stary sprzęt elektroniczny, można również oddawać w przeznaczonych do tego punktach. Osobne zasady dotyczą przeterminowanych leków, baterii i akumulatorów oraz innych odpadów niebezpiecznych. Odpady wielkogabarytowe mogą być z kolei odbierane w terminach wyznaczonych przez gminę albo przyjmowane w PSZOK-u – zależnie od lokalnego systemu gospodarki odpadami.

Selektywna zbiórka odpadów tekstylnych – co zmieniło się od 2025 roku?

Od 1 stycznia 2025 roku gminy mają obowiązek zapewnienia selektywnej zbiórki odpadów tekstylnych, takich jak zużyta odzież, obuwie i tekstylia domowe. Minimum wymaganym od gminy jest możliwość oddania ich do PSZOK-u. Samorządy mogą również organizować dodatkowe kontenery, mobilne punkty czy okresowe zbiórki odpadów.

Oznacza to, że podczas porządkowania piwnicy czy spiżarni stare ręczniki, ubrania lub inne tekstylia należy oddzielić od odpadów zmieszanych i przekazać zgodnie z zasadami obowiązującymi w danej gminie.

Jeśli rzeczy są nadal w dobrym stanie, warto rozważyć ponowne wykorzystanie zamiast traktowania ich jak odpady. Ubrania czy tekstylia nadające się do dalszego używania można przekazać innym osobom lub organizacjom prowadzącym odpowiednie zbiórki.

Dlaczego prawidłowa segregacja odpadów ma znaczenie?

Segregacja pozwala oddzielić materiały nadające się do ponownego przetworzenia od śmieci, których odzyskanie jest znacznie trudniejsze lub niemożliwe. Szkło, papier, metale i tworzywa sztuczne mogą dzięki temu zostać skierowane do odpowiednich procesów recyklingu.

Znaczenie ma jednak nie tylko sam wybór pojemnika. Opakowanie powinno być opróżnione, a elementy wykonane z różnych materiałów – jeśli można je łatwo rozdzielić – odpowiednio wysegregowane. Dlatego w przypadku starego słoika przetworów oddzielamy żywność, szkło i zakrętkę.

Dobrze prowadzona gospodarka odpadami pozwala ograniczyć ilości odpadów trafiających na wysypiska i lepiej wykorzystać surowce nadające się do ponownego przetworzenia. W przypadku produktów, które nadal nadają się do użycia, warto natomiast najpierw pomyśleć o ich wykorzystaniu lub przekazaniu innym osobom. Mniej śmieci powstających w gospodarstwie domowym oznacza mniej materiałów wymagających późniejszego transportu i zagospodarowania.

Podstawowe zasady segregacji odpadów – jaki kolor pojemnika wybrać?

W Polsce Jednolity System Segregacji Odpadów przewiduje podział podstawowych odpadów komunalnych na kilka frakcji. Niebieski pojemnik przeznaczony jest na papier, żółty na metale i tworzywa sztuczne, zielony na szkło, a brązowy na bioodpady. Osobno zbierane są odpady zmieszane.

W praktyce oznacza to, że jeden produkt może wymagać rozdzielenia na kilka frakcji. Doskonałym przykładem jest właśnie słoik z przetworami: resztki jedzenia należy oddzielić od opakowania, szklany słoik wrzucić do zielonego pojemnika, a metalową zakrętkę do żółtego.

Jeżeli nie wiadomo, jak potraktować nietypowy rodzaj odpadów, warto skorzystać z informacji udostępnianych przez gminę lub lokalną wyszukiwarkę odpadów. Zasady odbioru odpadów problemowych, funkcjonowania PSZOK-u czy dodatkowych zbiórek mogą bowiem różnić się w poszczególnych miejscowościach.