Odpady organiczne to pozostałości pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, które mogą ulegać naturalnemu rozkładowi pod wpływem mikroorganizmów. Należą do nich m.in. obierki warzyw i owoców, resztki roślin, liście czy skoszona trawa. Nie wszystkie odpady organiczne można jednak wrzucać do brązowego pojemnika. Prawidłowa segregacja odpadów BIO pozwala wykorzystać część z nich do produkcji kompostu lub biogazu, zamiast kierować je do odpadów zmieszanych.

Odpady organiczne i odpady BIO – co to jest?

Odpady organiczne zawierają materię organiczną, która w odpowiednich warunkach może ulegać biodegradacji. Proces ten zachodzi dzięki działaniu mikroorganizmów rozkładających związki organiczne na prostsze substancje.

W gospodarstwach domowych powstają przede wszystkim dwa rodzaje takich odpadów:

• Odpady kuchenne – obierki, resztki warzyw i owoców, fusy po kawie, liście herbaty oraz niektóre pozostałości jedzenia.
• Odpady zielone – skoszona trawa, liście, chwasty, kwiaty i drobne gałęzie.

Warto pamiętać, że pojęcia „odpady organiczne”, „odpady biodegradowalne” i „odpady BIO” nie są całkowicie tożsame. Przykładowo papier może ulegać biodegradacji, ale czysty papier i tekturę należy segregować do niebieskiego pojemnika, a nie do BIO.

Podobnie odpady pochodzenia zwierzęcego, np. mięso i kości, zawierają materię organiczną, jednak nie powinny trafiać do standardowego brązowego pojemnika na bioodpady.

Co można wrzucać do brązowego pojemnika na odpady BIO?

Brązowy kosz przeznaczony jest do selektywnego zbierania bioodpadów. Zgodnie z ogólnopolskimi zasadami segregacji powinny trafiać do niego przede wszystkim:

• obierki oraz resztki warzyw i owoców,
• fusy po kawie i herbacie,
• skorupki jaj,
• zwiędłe kwiaty i rośliny doniczkowe bez doniczek,
• skoszona trawa, liście i chwasty,
• rozdrobnione gałęzie drzew i krzewów,
• trociny i kora z nieimpregnowanego drewna.

Do brązowego pojemnika nie należy wrzucać mięsa, kości, odchodów zwierząt, popiołu, ziemi, kamieni ani impregnowanego drewna. Takie odpady mogą utrudniać prawidłowe zagospodarowanie zebranej frakcji.

Wątpliwości mogą dotyczyć również resztek pieczywa czy gotowanych potraw. Zasady ich przyjmowania bywają uzależnione od lokalnego systemu odbioru i sposobu przetwarzania bioodpadów. Dlatego warto sprawdzić instrukcje udostępnione przez gminę.

Bioodpadów nie powinno się wyrzucać w zwykłych plastikowych workach. Również opakowania opisane jako biodegradowalne nie zawsze nadają się do przetwarzania w danej instalacji. Najbezpieczniej wrzucać odpady BIO luzem, chyba że lokalny odbiorca dopuszcza określony rodzaj worków.

Jak segregować odpady BIO i dlaczego nie mogą trafiać do odpadów zmieszanych?

Prawidłowa segregacja odpadów komunalnych polega na oddzielaniu materiałów, które można zagospodarować w różnych procesach. Szkło, papier oraz metale i tworzywa sztuczne zbierane są osobno, podobnie jak odpady BIO.

Jeżeli obierki, fusy i resztki roślin trafią do kosza na śmieci zmieszane, trudniej będzie odzyskać z nich wartościowe surowce. Zanieczyszczają również inne odpady, co może ograniczać możliwości ich dalszego przetwarzania.

Tymczasem selektywnie zebrane bioodpady mogą zostać skierowane do kompostowni lub instalacji fermentacji beztlenowej. W pierwszym przypadku powstaje kompost, który może służyć do poprawy właściwości gleby. W drugim procesie możliwe jest wytwarzanie biogazu.

Odpowiednie gospodarowanie bioodpadami pozwala więc ograniczać ilość odpadów zmieszanych i odzyskiwać zawartą w nich materię organiczną.

Kompostownik czy brązowy pojemnik – jak zagospodarować odpady biodegradowalne?

Osoby posiadające ogród mogą część odpadów organicznych przetwarzać we własnym kompostowniku. To naturalny sposób zagospodarowania obierek, resztek roślinnych, liści czy skoszonej trawy.

Kompostowanie polega na kontrolowanym rozkładzie materii organicznej przy udziale mikroorganizmów i dostępie tlenu. W wyniku tego procesu powstaje kompost, który może poprawiać strukturę gleby, wspierać jej żyzność i dostarczać roślinom składników pokarmowych.

Do przydomowego kompostownika można dodawać m.in. obierki warzyw i owoców, fusy, rozdrobnione gałęzie oraz suche liście. Nie należy natomiast umieszczać w nim mięsa, kości, tłuszczów ani odpadów zanieczyszczonych chemikaliami.

Właściciele nieruchomości jednorodzinnych kompostujący bioodpady w przydomowym kompostowniku mogą korzystać z częściowego zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysokość ulgi ustala gmina.

Jeżeli nie mamy możliwości kompostowania, odpady BIO powinny trafić do brązowego pojemnika lub być przekazane zgodnie z lokalnym systemem odbioru. Najważniejsze, aby oddzielać je od plastiku, szkła i pozostałych śmieci, dzięki czemu mogą zostać odpowiednio przetworzone.